| 釋義 |
“曲水成空,麗人何處,往事暮雲(yún)萬(wàn)葉?!痹?shī)句出處:《春雲(yún)怨》;是宋朝詩(shī)人馮偉壽的作品。 春風(fēng)惡劣。把數(shù)枝香錦,和鶯吹折。雨重柳腰嬌困,燕子欲扶扶不得。軟日烘煙,乾風(fēng)吹霧,芍藥荼シ弄顏色。簾幕輕陰,圖書(shū)清潤(rùn),日永篆香絕。盈盈笑靨宮黃額。試紅鸞小扇,丁香雙結(jié)。團(tuán)鳳眉心倩郎貼。教洗金罍,共看西堂,醉花新月。曲水成空,麗人何處,往事暮雲(yún)萬(wàn)葉。
| 【註釋】: 曲:(一)①?gòu)?;不直。與“直”相對(duì)。《荀子·勸學(xué)》:“木直中繩,輮以為輪,其曲中規(guī)?!雹诓徽?;不公正;不正派?!稇?zhàn)國(guó)策·秦策五》:“趙王之臣有韓倉(cāng)者,以曲合於趙王。”陸賈《新語(yǔ)·辨惑》:“懷曲而合邪?!?合:迎合。邪:偏邪。)③局部;一部分?!痘茨献印た姺Q》:“察一曲者,不可與言化。”④委婉曲折。元結(jié)《惡(wù)曲篇》:“未嘗曲氣以轉(zhuǎn)聲,曲辭以達(dá)意。”⑤泛指彎曲之處。吳融《壁畫(huà)折竹雜言》:“渭曲逢,湘江別?!?渭:水名。)⑥偏僻之處。嚴(yán)忌《哀時(shí)命》:“塊獨(dú)守此曲隅兮。”(塊:孤獨(dú)。隅:角落。) (二)qǔ ①韻文的一種。通常指宋以來(lái)的南曲和北曲,同詞的體裁相近,但格式較為自由。分戲曲、散曲兩類,元明以來(lái)甚為流行。②歌曲。王褒《長(zhǎng)安有狹邪行》:“塗歌楊柳曲,巷飲榴花樽。”(塗:同“途”。樽:酒器。)③樂(lè)曲。劉禹錫《楊柳枝詞九首》之一:“請(qǐng)君莫奏前朝曲。”成:①完成;實(shí)現(xiàn)。李斯《諫逐客書(shū)》:“使秦成帝業(yè)。”②幫助實(shí)現(xiàn);成全?!墩撜Z(yǔ)·顏淵》:“君子成人之美,不成人之惡?!雹鄢蔀?;變?yōu)??!抖Y記·學(xué)記》:“玉不琢,不成器?!眲⑾颉墩f(shuō)苑·奉使》:“齊之臨淄三百閭,張袂(mèi)成帷,揮汗成雨?!?閭:裡巷。袂:袖子。?。横∧弧?④成果;成就。李白《化城寺大鐘銘》:“少蘊(yùn)才略,壯而有成?!?蘊(yùn):蓄。)⑤成長(zhǎng);成熟。《荀子·天論》:“(萬(wàn)物)各得其養(yǎng)以成?!雹藓徒?;交好?!蹲髠鳌こ晒荒辍?“秦晉為成?!薄妒酚洝垉x列傳》:“哀王於是倍從(zòng)約而因儀請(qǐng)成於秦?!?倍:違背。從:指合縱。儀:人名。)⑦已定的;定型的;現(xiàn)成的?!对?shī)經(jīng)·周頌·昊天有成命》:“昊天有成命,二後受之?!薄度龂?guó)志·蜀書(shū)·蔣琬費(fèi)禕薑維傳論》:“咸承諸葛之成規(guī),因循而不革。”(咸:都。革:改變。)⑧層;重(chóng)?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“刑者相半於道,而死人日成積於市?!薄秴问洗呵铩ひ舫酢?“為九成之臺(tái)?!雹峁糯e見(jiàn)方為一成?!稘h書(shū)·刑法志》:“成方十裡?!?/div> 空:(一)①空虛;什麼也沒(méi)有?!俄n非子·初見(jiàn)秦》:“囷倉(cāng)空虛?!彼斡瘛讹L(fēng)賦》:“空穴來(lái)風(fēng)。”王維《鹿砦》:“空山不見(jiàn)人。”②不實(shí);空泛。《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦貪,負(fù)其強(qiáng),以空言求璧?!雹郯装椎??!稘h書(shū)·匈奴傳》:“兵不空出?!雹芴炜眨豢罩?。李白《送孟浩然之廣陵》:“孤帆遠(yuǎn)影碧空盡?!雹莘鸾逃谜Z(yǔ)。佛教認(rèn)為一切事物的現(xiàn)象並無(wú)實(shí)體,都是空的?!栋闳粜慕?jīng)》:“色即是空,空即是色。”(色:指物質(zhì)現(xiàn)象。) (二)kǒng 孔;洞穴?!吨芏Y· 考工記·函人》:“眡(shì)其鉆空?!?眡:視。)《史記·五帝本紀(jì)》:“舜穿井為匿空旁出。”(三)kòng ①窮困?!对?shī)經(jīng)·小雅·節(jié)南山》:“不宜空我?guī)?。?空:用如使動(dòng),使……窮困。師:眾;眾人。)《論語(yǔ)·先進(jìn)》:“回也其庶乎,屢空?!?回:顏回。庶:庶幾;差不多。)②缺少?!斗ㄑ浴?wèn)神》:“昔之說(shuō)《書(shū)》者序以百,而《酒誥》之篇俄空焉?!?《酒誥》:《尚書(shū)》中的篇名。)白居易《春憶二林寺舊遊》:“最慚僧社題橋處,十八人名空一人?!雹坶g隙;空子?!度龂?guó)志·吳書(shū)·周魴傳》:“看伺空隙,欲復(fù)為亂。”④閑著;未被利用的。《史記·蕭相國(guó)世傢》:“上林中多空地?!?上林:苑囿名。)《論衡·命義》:“伯??站?,而遭惡疾?!?伯牛:冉耕,字伯牛??站樱洪e居在傢。)麗:(一)①成雙的;成對(duì)的。劉勰《文心雕龍·麗辭》:“麗辭之體,凡有四對(duì)?!薄吨芏Y·夏官·校人》:“麗馬一圉(yǔ),八麗一師?!?圉:養(yǎng)馬的人。師:指掌管馬匹的人。)②附著;依附?!抖Y記·祭義》:“祭之日,君牽牲……既入廟門,麗於碑?!雹廴A麗美好。杜甫《戲?yàn)榱^句》之五:“清詞麗句必為鄰?!?為鄰:指借鑒。)④美麗;漂亮。曹植《洛神賦》:“睹一麗人,於巖之畔?!?巖:山崖。)⑤特指美貌女子。白居易《長(zhǎng)恨歌》:“後宮佳麗三千人,三千寵愛(ài)在一身?!倍鸥Α尔惾诵小?“長(zhǎng)安水邊多麗人?!?(二)lí [麗水]縣名。在今浙江省。麗人:美人。曹植《洛神賦》:“俯則未察,仰以殊觀。睹一~~,於巖之畔?!?/div> 何:(一)①疑問(wèn)代詞。1. 什麼?!对?shī)經(jīng)·召南·何彼穠矣》:“何彼穠(nóng)矣?”(那長(zhǎng)得很茂盛的是什麼?)2. 為什麼?!稘h書(shū)·伍被傳》:“公獨(dú)以為無(wú)福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍(lán)關(guān)示侄孫湘》:“雲(yún)橫秦嶺傢何在?”②副詞。1.表示反問(wèn)。相當(dāng)於“怎麼”、“哪裡”?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“大王來(lái)何操?”《後漢書(shū)·馬援傳》:“男兒要當(dāng)死於邊野,以馬革裹屍還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當(dāng)於“多麼”。曹操《觀滄?!?“水何澹澹?!?(二)hè 扛;擔(dān)?!对?shī)經(jīng)·曹風(fēng)·候人》:“何戈與祋(duì)。”(祋:兵器名。)泛指背負(fù)?!对?shī)經(jīng)·小雅· 無(wú)羊》:“何蓑(suō)何笠?!币隇槌惺堋!对?shī)經(jīng)·商頌·長(zhǎng)發(fā)》:“何天之休。”(休:福。)以上意義後來(lái)寫(xiě)作“荷”。處:(一)①停留;休息。韓愈《答李翊書(shū)》:“處若忘,行若遺,儼乎其若思,茫乎其若迷。”②居住。屈原《九章·涉江》:“幽獨(dú)處乎山中?!狈吨傺汀稁[陽(yáng)樓記》:“居廟堂之高,則憂其民,處江湖之遠(yuǎn),則憂其君?!雹郯?;存?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“人之賢不肖譬如鼠矣,在所自處耳?!雹芙煌?;相處。文天祥《指南錄後序》:“與貴酋相處二十日,爭(zhēng)曲直,屢當(dāng)死。”⑤處置;辦理?!犊兹笘|南飛》:“處分適兄意,那得自任專!”⑥處罰?!稌x書(shū)·食貨志》:“人間巧偽漸多,競(jìng)濕谷以要(yāo)利,作薄絹以為市,雖處以嚴(yán)刑而不能禁也。”(要:求取。) (二)chù 處所;地方?!稘h書(shū)·張騫傳》:“知水草處,軍得以不乏?!?/div> 往:①到……去;去。與“來(lái)”、“返”相對(duì)?!睹献印ち夯萃跸隆?“今燕虐其民,王往而征之。”(燕:國(guó)名。)《莊子·山木》:“其送往而迎來(lái),來(lái)者勿禁,往者勿止?!雹谝酝贿^(guò)去;從前?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“觀往者得失之變?!薄读凶印ふf(shuō)符》:“觀往以知來(lái)?!?來(lái):未來(lái)。)③送去(某種東西)。秦嘉《留郡贈(zèng)婦詩(shī)三首》之三:“愧彼贈(zèng)我厚,慚此往物輕?!雹芤葬幔灰韵隆!秴问洗呵铩げ煳ⅰ?“自今以往,魯人不贖人矣。”⑤死;死者?!蹲髠鳌?僖公九年》:“送往事居?!?居:活著的人。)事:①職位;職務(wù);官職?!蹲髠鳌でf公十四年》:“吾皆許之上大夫之事。”②職業(yè)?!妒酚洝しB滕灌列傳》:“舞陽(yáng)侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事?!?沛:江蘇沛縣。)③事情。《論語(yǔ)·子路》:“言不順則事不成。”④變故;意外事故?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“秦有荊軻之事?!碧K軾《徐州上皇帝書(shū)》:“今臣於無(wú)事之時(shí),屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣?!?圖:謀。)⑤實(shí)行;從事;做?!墩撜Z(yǔ)·顏淵》:“回雖不敏,請(qǐng)事斯語(yǔ)矣?!雹奘谭?;服事。《左傳·隱公元年》:“欲與大叔,巨請(qǐng)事之 ”⑦從師求學(xué)?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非?!雹嗔吭~。用於器物或衣服,相當(dāng)於“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈(zèng)諸公》:“管弦三兩事?!?/div> 暮:①日落之時(shí)?!秶?guó)語(yǔ)·晉語(yǔ)五》:“范文子暮退於朝?!?朝:朝廷。)②將盡;終末。丘遲《與陳伯之書(shū)》:“暮春三月,江南草長(zhǎng)?!雹弁恚贿t?!夺釢h書(shū)·廉范傳》:“廉叔度,來(lái)何暮?”(叔度:廉范之字。)④喻指衰老。曹操《步出夏門行·龜雖壽》:“烈士暮年,壯心不已?!?/div> 雲(yún):①同“雲(yún)2”。②說(shuō)?!墩撜Z(yǔ)·子罕》:“牢曰:‘子雲(yún):吾不試,故藝。’”(牢:人名。試:見(jiàn)用於朝廷。藝:多才藝。)③有?!盾髯?·法行》:“其雲(yún)益乎?”④代詞。如此?!妒酚洝ぜ赤嵙袀鳌?“汲、鄭亦雲(yún),悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當(dāng)時(shí)二人。)⑤助詞。1. 用於句首?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·風(fēng)雨》:“既見(jiàn)君子,雲(yún)胡不喜?”2. 用於句中?!夺釢h書(shū)·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無(wú)所雲(yún)補(bǔ)?!?歿:死。補(bǔ):彌補(bǔ)。)⑥語(yǔ)氣詞。用於句末,表陳述語(yǔ)氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“餘登箕山,其上蓋有許由塚雲(yún)?!盵雲(yún)雲(yún)]通“蕓蕓”。眾多貌?!肚f子·在宥》:“萬(wàn)物雲(yún)雲(yún)?!?/div> 萬(wàn):[萬(wàn)俟(qí)]復(fù)姓。葉:①葉子?!冻o· 九歌·少司命》:“秋蘭兮青青,綠葉兮紫莖?!雹谑?;時(shí)期。劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·識(shí)鑒》:“李勢(shì)在蜀既久,承藉累葉?!?李勢(shì):人名。)蕭統(tǒng)《文選序》:“自炎漢中葉。”(炎漢:指漢朝。)③書(shū)頁(yè)。一張為一葉。王彥泓《寓夜》詩(shī):“鼠翻書(shū)葉響,蟲(chóng)逗燭花飛?!边@個(gè)意義又寫(xiě)作“頁(yè)”。 “曲水成空,麗人何處,往事暮云萬(wàn)葉?!痹?shī)句出處:《春云怨》;是宋朝詩(shī)人馮偉壽的作品。 春風(fēng)惡劣。把數(shù)枝香錦,和鶯吹折。雨重柳腰嬌困,燕子欲扶扶不得。軟日烘煙,乾風(fēng)吹霧,芍藥荼シ弄顏色。簾幕輕陰,圖書(shū)清潤(rùn),日永篆香絕。盈盈笑靨宮黃額。試紅鸞小扇,丁香雙結(jié)。團(tuán)鳳眉心倩郎貼。教洗金罍,共看西堂,醉花新月。曲水成空,麗人何處,往事暮云萬(wàn)葉。
| 【注釋】: 曲:(一)①?gòu)潱徊恢?。與“直”相對(duì)。《荀子·勸學(xué)》:“木直中繩,輮以為輪,其曲中規(guī)?!雹诓徽?;不公正;不正派?!稇?zhàn)國(guó)策·秦策五》:“趙王之臣有韓倉(cāng)者,以曲合于趙王?!标戀Z《新語(yǔ)·辨惑》:“懷曲而合邪?!?合:迎合。邪:偏邪。)③局部;一部分?!痘茨献印た姺Q》:“察一曲者,不可與言化?!雹芪袂邸TY(jié)《惡(wù)曲篇》:“未嘗曲氣以轉(zhuǎn)聲,曲辭以達(dá)意?!雹莘褐笍澢?。吳融《壁畫(huà)折竹雜言》:“渭曲逢,湘江別?!?渭:水名。)⑥偏僻之處。嚴(yán)忌《哀時(shí)命》:“塊獨(dú)守此曲隅兮。”(塊:孤獨(dú)。隅:角落。) (二)qǔ ①韻文的一種。通常指宋以來(lái)的南曲和北曲,同詞的體裁相近,但格式較為自由。分戲曲、散曲兩類,元明以來(lái)甚為流行。②歌曲。王褒《長(zhǎng)安有狹邪行》:“涂歌楊柳曲,巷飲榴花樽?!?涂:同“途”。樽:酒器。)③樂(lè)曲。劉禹錫《楊柳枝詞九首》之一:“請(qǐng)君莫奏前朝曲。”成:①完成;實(shí)現(xiàn)。李斯《諫逐客書(shū)》:“使秦成帝業(yè)?!雹趲椭鷮?shí)現(xiàn);成全?!墩撜Z(yǔ)·顏淵》:“君子成人之美,不成人之惡?!雹鄢蔀?;變?yōu)椤!抖Y記·學(xué)記》:“玉不琢,不成器?!眲⑾颉墩f(shuō)苑·奉使》:“齊之臨淄三百閭,張袂(mèi)成帷,揮汗成雨?!?閭:里巷。袂:袖子。帷:帷幕。)④成果;成就。李白《化城寺大鐘銘》:“少蘊(yùn)才略,壯而有成。”(蘊(yùn):蓄。)⑤成長(zhǎng);成熟?!盾髯印ぬ煺摗?“(萬(wàn)物)各得其養(yǎng)以成?!雹藓徒?;交好?!蹲髠鳌こ晒荒辍?“秦晉為成?!薄妒酚洝垉x列傳》:“哀王于是倍從(zòng)約而因儀請(qǐng)成于秦?!?倍:違背。從:指合縱。儀:人名。)⑦已定的;定型的;現(xiàn)成的?!对?shī)經(jīng)·周頌·昊天有成命》:“昊天有成命,二后受之。”《三國(guó)志·蜀書(shū)·蔣琬費(fèi)祎姜維傳論》:“咸承諸葛之成規(guī),因循而不革。”(咸:都。革:改變。)⑧層;重(chóng)?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“刑者相半于道,而死人日成積于市?!薄秴问洗呵铩ひ舫酢?“為九成之臺(tái)。”⑨古代十里見(jiàn)方為一成?!稘h書(shū)·刑法志》:“成方十里。”空:(一)①空虛;什么也沒(méi)有?!俄n非子·初見(jiàn)秦》:“囷倉(cāng)空虛。”宋玉《風(fēng)賦》:“空穴來(lái)風(fēng)?!蓖蹙S《鹿砦》:“空山不見(jiàn)人?!雹诓粚?shí);空泛。《史記·廉頗藺相如列傳》:“秦貪,負(fù)其強(qiáng),以空言求璧?!雹郯装椎??!稘h書(shū)·匈奴傳》:“兵不空出?!雹芴炜眨豢罩小@畎住端兔虾迫恢畯V陵》:“孤帆遠(yuǎn)影碧空盡。”⑤佛教用語(yǔ)。佛教認(rèn)為一切事物的現(xiàn)象并無(wú)實(shí)體,都是空的?!栋闳粜慕?jīng)》:“色即是空,空即是色?!?色:指物質(zhì)現(xiàn)象。) (二)kǒng 孔;洞穴?!吨芏Y· 考工記·函人》:“眡(shì)其鉆空?!?眡:視。)《史記·五帝本紀(jì)》:“舜穿井為匿空旁出。”(三)kòng ①窮困。《詩(shī)經(jīng)·小雅·節(jié)南山》:“不宜空我?guī)??!?空:用如使動(dòng),使……窮困。師:眾;眾人。)《論語(yǔ)·先進(jìn)》:“回也其庶乎,屢空。”(回:顏回。庶:庶幾;差不多。)②缺少。《法言·問(wèn)神》:“昔之說(shuō)《書(shū)》者序以百,而《酒誥》之篇俄空焉。”(《酒誥》:《尚書(shū)》中的篇名。)白居易《春憶二林寺舊游》:“最慚僧社題橋處,十八人名空一人?!雹坶g隙;空子?!度龂?guó)志·吳書(shū)·周魴傳》:“看伺空隙,欲復(fù)為亂。”④閑著;未被利用的?!妒酚洝な捪鄧?guó)世家》:“上林中多空地?!?上林:苑囿名。)《論衡·命義》:“伯??站樱鈵杭??!?伯牛:冉耕,字伯牛??站樱洪e居在家。)麗:(一)①成雙的;成對(duì)的。劉勰《文心雕龍·麗辭》:“麗辭之體,凡有四對(duì)?!薄吨芏Y·夏官·校人》:“麗馬一圉(yǔ),八麗一師?!?圉:養(yǎng)馬的人。師:指掌管馬匹的人。)②附著;依附?!抖Y記·祭義》:“祭之日,君牽牲……既入廟門,麗于碑?!雹廴A麗美好。杜甫《戲?yàn)榱^句》之五:“清詞麗句必為鄰?!?為鄰:指借鑒。)④美麗;漂亮。曹植《洛神賦》:“睹一麗人,于巖之畔?!?巖:山崖。)⑤特指美貌女子。白居易《長(zhǎng)恨歌》:“后宮佳麗三千人,三千寵愛(ài)在一身?!倍鸥Α尔惾诵小?“長(zhǎng)安水邊多麗人?!?(二)lí [麗水]縣名。在今浙江省。麗人:美人。曹植《洛神賦》:“俯則未察,仰以殊觀。睹一~~,于巖之畔?!?/div> 何:(一)①疑問(wèn)代詞。1. 什么?!对?shī)經(jīng)·召南·何彼秾矣》:“何彼秾(nóng)矣?”(那長(zhǎng)得很茂盛的是什么?)2. 為什么?!稘h書(shū)·伍被傳》:“公獨(dú)以為無(wú)福,何?”3. 何處。韓愈《左遷至藍(lán)關(guān)示侄孫湘》:“云橫秦嶺家何在?”②副詞。1.表示反問(wèn)。相當(dāng)于“怎么”、“哪里”?!妒酚洝ろ?xiàng)羽本紀(jì)》:“大王來(lái)何操?”《后漢書(shū)·馬援傳》:“男兒要當(dāng)死于邊野,以馬革裹尸還葬身,何能臥床上在兒女子手中邪?”(邪:同“耶”。)2.表示感嘆。相當(dāng)于“多么”。曹操《觀滄?!?“水何澹澹?!?(二)hè 扛;擔(dān)?!对?shī)經(jīng)·曹風(fēng)·候人》:“何戈與祋(duì)?!?祋:兵器名。)泛指背負(fù)?!对?shī)經(jīng)·小雅· 無(wú)羊》:“何蓑(suō)何笠?!币隇槌惺?。《詩(shī)經(jīng)·商頌·長(zhǎng)發(fā)》:“何天之休?!?休:福。)以上意義后來(lái)寫(xiě)作“荷”。處:(一)①停留;休息。韓愈《答李翊書(shū)》:“處若忘,行若遺,儼乎其若思,茫乎其若迷。”②居住。屈原《九章·涉江》:“幽獨(dú)處乎山中?!狈吨傺汀对狸?yáng)樓記》:“居廟堂之高,則憂其民,處江湖之遠(yuǎn),則憂其君?!雹郯?;存?!妒酚洝だ钏沽袀鳌?“人之賢不肖譬如鼠矣,在所自處耳?!雹芙煌?;相處。文天祥《指南錄后序》:“與貴酋相處二十日,爭(zhēng)曲直,屢當(dāng)死?!雹萏幹茫晦k理?!犊兹笘|南飛》:“處分適兄意,那得自任專!”⑥處罰。《晉書(shū)·食貨志》:“人間巧偽漸多,競(jìng)濕谷以要(yāo)利,作薄絹以為市,雖處以嚴(yán)刑而不能禁也?!?要:求取。) (二)chù 處所;地方?!稘h書(shū)·張騫傳》:“知水草處,軍得以不乏?!?/div> 往:①到……去;去。與“來(lái)”、“返”相對(duì)?!睹献印ち夯萃跸隆?“今燕虐其民,王往而征之?!?燕:國(guó)名。)《莊子·山木》:“其送往而迎來(lái),來(lái)者勿禁,往者勿止。”②以往;過(guò)去;從前?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“觀往者得失之變?!薄读凶印ふf(shuō)符》:“觀往以知來(lái)?!?來(lái):未來(lái)。)③送去(某種東西)。秦嘉《留郡贈(zèng)婦詩(shī)三首》之三:“愧彼贈(zèng)我厚,慚此往物輕?!雹芤院?;以下?!秴问洗呵铩げ煳ⅰ?“自今以往,魯人不贖人矣。”⑤死;死者?!蹲髠鳌?僖公九年》:“送往事居?!?居:活著的人。)事:①職位;職務(wù);官職?!蹲髠鳌でf公十四年》:“吾皆許之上大夫之事?!雹诼殬I(yè)?!妒酚洝しB滕灌列傳》:“舞陽(yáng)侯樊噲(kuài)者,沛人也,以屠狗為事?!?沛:江蘇沛縣。)③事情?!墩撜Z(yǔ)·子路》:“言不順則事不成?!雹茏児?;意外事故?!妒酚洝ご炭土袀鳌?“秦有荊軻之事?!碧K軾《徐州上皇帝書(shū)》:“今臣于無(wú)事之時(shí),屢以盜賊為言……不然,事至而圖之,則已晚矣?!?圖:謀。)⑤實(shí)行;從事;做?!墩撜Z(yǔ)·顏淵》:“回雖不敏,請(qǐng)事斯語(yǔ)矣?!雹奘谭?;服事?!蹲髠鳌る[公元年》:“欲與大叔,巨請(qǐng)事之 ”⑦從師求學(xué)?!妒酚洝だ献禹n非列傳》:“[非]與李斯俱事荀卿,斯自以為不如非?!雹嗔吭~。用于器物或衣服,相當(dāng)于“件”。白居易《張常侍池涼夜閑宴贈(zèng)諸公》:“管弦三兩事?!?/div> 暮:①日落之時(shí)?!秶?guó)語(yǔ)·晉語(yǔ)五》:“范文子暮退于朝?!?朝:朝廷。)②將盡;終末。丘遲《與陳伯之書(shū)》:“暮春三月,江南草長(zhǎng)。”③晚;遲?!逗鬂h書(shū)·廉范傳》:“廉叔度,來(lái)何暮?”(叔度:廉范之字。)④喻指衰老。曹操《步出夏門行·龜雖壽》:“烈士暮年,壯心不已?!?/div> 云:①同“云2”。②說(shuō)?!墩撜Z(yǔ)·子罕》:“牢曰:‘子云:吾不試,故藝?!?牢:人名。試:見(jiàn)用于朝廷。藝:多才藝。)③有。《荀子 ·法行》:“其云益乎?”④代詞。如此?!妒酚洝ぜ赤嵙袀鳌?“汲、鄭亦云,悲夫!”(汲、鄭:指汲黯、鄭當(dāng)時(shí)二人。)⑤助詞。1. 用于句首?!对?shī)經(jīng)·鄭風(fēng)·風(fēng)雨》:“既見(jiàn)君子,云胡不喜?”2. 用于句中?!逗鬂h書(shū)·陳龜傳》:“雖歿(mò)軀體,無(wú)所云補(bǔ)?!?歿:死。補(bǔ):彌補(bǔ)。)⑥語(yǔ)氣詞。用于句末,表陳述語(yǔ)氣?!妒酚洝げ牧袀鳌?“余登箕山,其上蓋有許由冢云?!盵云云]通“蕓蕓”。眾多貌?!肚f子·在宥》:“萬(wàn)物云云?!?/div> 萬(wàn):[萬(wàn)俟(qí)]復(fù)姓。葉:①葉子?!冻o· 九歌·少司命》:“秋蘭兮青青,綠葉兮紫莖?!雹谑?;時(shí)期。劉義慶《世說(shuō)新語(yǔ)·識(shí)鑒》:“李勢(shì)在蜀既久,承藉累葉?!?李勢(shì):人名。)蕭統(tǒng)《文選序》:“自炎漢中葉。”(炎漢:指漢朝。)③書(shū)頁(yè)。一張為一葉。王彥泓《寓夜》詩(shī):“鼠翻書(shū)葉響,蟲(chóng)逗燭花飛?!边@個(gè)意義又寫(xiě)作“頁(yè)”。 “qu shui cheng kong ,li ren he chu ,wang shi mu yun mo xie 。”shi gou chu chu :《chun yun yuan 》;shi song chao shi ren feng wei shou de zuo pin 。 chun feng e lie 。ba shu zhi xiang jin ,he ying chui she 。yu chong liu yao jiao kun ,yan zi yu fu fu bu de 。ruan ri hong yan ,gan feng chui wu ,shao yao tu シlong yan se 。lian mu qing yin ,tu shu qing run ,ri yong zhuan xiang jue 。ying ying xiao ye gong huang e 。shi gong luan xiao shan ,ding xiang shuang jie 。tuan feng mei xin qian lang tie 。jiao xi jin lei ,gong kan xi tang ,zui hua xin yue 。qu shui cheng kong ,li ren he chu ,wang shi mu yun mo xie 。
| 【zhu shi 】: qu :(yi )①wan ;bu zhi 。yu “zhi ”xiang dui ?!秞un zi ·quan xue 》:“mu zhi zhong sheng ,rou yi wei lun ,ji qu zhong gui ?!雹赽u zheng ;bu gong zheng ;bu zheng pa 。《zhan guo ce ·qin ce wu 》:“zhao wang zhi chen you han cang zhe ,yi qu ge yu zhao wang ?!眑iu gu 《xin yu ·bian huo 》:“huai qu er ge xie ?!?ge :ying ge 。xie :pian xie 。)③ju bu ;yi bu fen ?!秇uai na zi ·miao chen 》:“cha yi qu zhe ,bu ke yu yan hua 。”④wei wan qu she 。yuan jie 《e (wù)qu pian 》:“wei chang qu qi yi zhuai sheng ,qu ci yi da yi ?!雹輋an zhi wan qu zhi chu 。wu rong 《bi hua she zhu za yan 》:“wei qu feng ,xiang jiang bie ?!?wei :shui ming 。)⑥pian pi zhi chu 。yan ji 《ai shi ming 》:“kuai du shou ci qu yu xi 。”(kuai :gu du 。yu :jiao la 。) (er )qǔ ①yun wen de yi chong 。tong chang zhi song yi lai de na qu he bei qu ,tong ci de ti cai xiang jin ,dan ge shi jiao wei zi you 。fen hu qu 、san qu liang lei ,yuan ming yi lai shen wei liu hang 。②ge qu 。wang bao 《chang an you xia xie hang 》:“tu ge yang liu qu ,hang yin liu hua zun ?!?tu :tong “tu ”。zun :jiu qi 。)③le qu 。liu yu xi 《yang liu zhi ci jiu shou 》zhi yi :“qing jun mo zou qian chao qu ?!?/div> cheng :①wan cheng ;shi xian 。li si 《jian zhu ke shu 》:“shi qin cheng di ye ?!雹赽ang zhu shi xian ;cheng quan 。《lun yu ·yan yuan 》:“jun zi cheng ren zhi mei ,bu cheng ren zhi e ?!雹踓heng wei ;bian wei ?!秎i ji ·xue ji 》:“yu bu zhuo ,bu cheng qi 。”liu xiang 《shui yuan ·feng shi 》:“ji zhi lin zi san bai lv ,zhang mei (mèi)cheng wei ,hui han cheng yu ?!?lv :li hang 。mei :xiu zi 。wei :wei mu 。)④cheng guo ;cheng jiu 。li bai 《hua cheng si da zhong ming 》:“shao wen cai lve ,zhuang er you cheng ?!?wen :xu 。)⑤cheng chang ;cheng shou 。《xun zi ·tian lun 》:“(mo wu )ge de ji yang yi cheng 。”⑥he jie ;jiao hao ?!秡uo chuan ·cheng gong shi yi nian 》:“qin jin wei cheng ?!薄秙hi ji ·zhang yi lie chuan 》:“ai wang yu shi bei cong (zòng)yao er yin yi qing cheng yu qin ?!?bei :wei bei 。cong :zhi ge zong 。yi :ren ming 。)⑦yi ding de ;ding xing de ;xian cheng de 。《shi jing ·zhou song ·hao tian you cheng ming 》:“hao tian you cheng ming ,er hou shou zhi ?!薄秙an guo zhi ·shu shu ·jiang wan fei yi jiang wei chuan lun 》:“xian cheng zhu ge zhi cheng gui ,yin xun er bu ge ?!?xian :dou 。ge :gai bian 。)⑧ceng ;chong (chóng)?!秙hi ji ·li si lie chuan 》:“xing zhe xiang ban yu dao ,er si ren ri cheng ji yu shi 。”《lv shi chun qiu ·yin chu 》:“wei jiu cheng zhi tai ?!雹醙u dai shi li jian fang wei yi cheng ?!秇an shu ·xing fa zhi 》:“cheng fang shi li 。”kong :(yi )①kong xu ;shen me ye mei you ?!秇an fei zi ·chu jian qin 》:“qun cang kong xu ?!眘ong yu 《feng fu 》:“kong xue lai feng ?!眞ang wei 《lu zhai 》:“kong shan bu jian ren 。”②bu shi ;kong fan ?!秙hi ji ·lian po lin xiang ru lie chuan 》:“qin tan ,fu ji jiang ,yi kong yan qiu bi ?!雹踒ai bai de ?!秇an shu ·xiong nu chuan 》:“bing bu kong chu 。”④tian kong ;kong zhong 。li bai 《song meng hao ran zhi an ling 》:“gu fan yuan ying bi kong jin ?!雹輋o jiao yong yu 。fo jiao ren wei yi qie shi wu de xian xiang bing mo shi ti ,dou shi kong de 。《ban re xin jing 》:“se ji shi kong ,kong ji shi se ?!?se :zhi wu zhi xian xiang 。) (er )kǒng kong ;dong xue 。《zhou li · kao gong ji ·han ren 》:“shi (shì)ji zuan kong ?!?shi :shi 。)《shi ji ·wu di ben ji 》:“shun chuan jing wei ni kong pang chu 。”(san )kòng ①qiong kun 。《shi jing ·xiao ya ·jie na shan 》:“bu yi kong wo shi 。”(kong :yong ru shi dong ,shi ……qiong kun 。shi :zhong ;zhong ren 。)《lun yu ·xian jin 》:“hui ye ji shu hu ,lv kong ?!?hui :yan hui 。shu :shu ji ;cha bu duo 。)②que shao 。《fa yan ·wen shen 》:“xi zhi shui 《shu 》zhe xu yi bai ,er 《jiu gao 》zhi pian e kong yan 。”(《jiu gao 》:《shang shu 》zhong de pian ming 。)bai ju yi 《chun yi er lin si jiu you 》:“zui can seng she ti qiao chu ,shi ba ren ming kong yi ren ?!雹踛ian xi ;kong zi ?!秙an guo zhi ·wu shu ·zhou fang chuan 》:“kan ci kong xi ,yu fu wei luan ?!雹躼ian zhao ;wei bei li yong de ?!秙hi ji ·xiao xiang guo shi jia 》:“shang lin zhong duo kong de ?!?shang lin :yuan you ming 。)《lun heng ·ming yi 》:“bai niu kong ju ,er zao e ji ?!?bai niu :ran geng ,zi bai niu 。kong ju :xian ju zai jia 。)li :(yi )①cheng shuang de ;cheng dui de 。liu xie 《wen xin diao long ·li ci 》:“l(fā)i ci zhi ti ,fan you si dui ?!薄秡hou li ·xia guan ·jiao ren 》:“l(fā)i ma yi yu (yǔ),ba li yi shi 。”(yu :yang ma de ren 。shi :zhi zhang guan ma pi de ren 。)②fu zhao ;yi fu 。《li ji ·ji yi 》:“ji zhi ri ,jun qian sheng ……ji ru miao men ,li yu bei 。”③hua li mei hao 。du fu 《hu wei liu jue gou 》zhi wu :“qing ci li gou bi wei lin ?!?wei lin :zhi jie jian 。)④mei li ;piao liang 。cao zhi 《luo shen fu 》:“du yi li ren ,yu yan zhi pan ?!?yan :shan ya 。)⑤te zhi mei mao nv zi 。bai ju yi 《chang hen ge 》:“hou gong jia li san qian ren ,san qian chong ai zai yi shen 。”du fu 《li ren hang 》:“chang an shui bian duo li ren ?!?(er )lí [li shui ]xian ming 。zai jin zhe jiang sheng 。li ren :mei ren 。cao zhi 《luo shen fu 》:“fu ze wei cha ,yang yi shu guan 。du yi ~~,yu yan zhi pan ?!?/div> he :(yi )①yi wen dai ci 。1. shen me ?!秙hi jing ·shao na ·he bi nong yi 》:“he bi nong (nóng)yi ?”(na chang de hen mao cheng de shi shen me ?)2. wei shen me ?!秇an shu ·wu bei chuan 》:“gong du yi wei mo fu ,he ?”3. he chu 。han yu 《zuo qian zhi lan guan shi zhi sun xiang 》:“yun heng qin ling jia he zai ?”②fu ci 。1.biao shi fan wen 。xiang dang yu “zen me ”、“na li ”?!秙hi ji ·xiang yu ben ji 》:“da wang lai he cao ?”《hou han shu ·ma yuan chuan 》:“nan er yao dang si yu bian ye ,yi ma ge guo shi hai zang shen ,he neng wo chuang shang zai er nv zi shou zhong xie ?”(xie :tong “ye ”。)2.biao shi gan tan 。xiang dang yu “duo me ”。cao cao 《guan cang hai 》:“shui he dan dan ?!?(er )hè gang ;dan ?!秙hi jing ·cao feng ·hou ren 》:“he ge yu dui (duì)?!?dui :bing qi ming 。)fan zhi bei fu ?!秙hi jing ·xiao ya · mo yang 》:“he suo (suō)he li ?!眣in shen wei cheng shou 。《shi jing ·shang song ·chang fa 》:“he tian zhi xiu ?!?xiu :fu 。)yi shang yi yi hou lai xie zuo “he ”。chu :(yi )①ting liu ;xiu xi 。han yu 《da li yi shu 》:“chu re wang ,hang re wei ,yan hu ji re sai ,mang hu ji re mi ?!雹趈u zhu 。qu yuan 《jiu zhang ·she jiang 》:“you du chu hu shan zhong ?!眆an zhong yan 《yue yang lou ji 》:“ju miao tang zhi gao ,ze you ji min ,chu jiang hu zhi yuan ,ze you ji jun ?!雹踑n ;cun ?!秙hi ji ·li si lie chuan 》:“ren zhi xian bu xiao pi ru shu yi ,zai suo zi chu er ?!雹躩iao wang ;xiang chu 。wen tian xiang 《zhi na lu hou xu 》:“yu gui qiu xiang chu er shi ri ,zheng qu zhi ,lv dang si 。”⑤chu zhi ;ban li ?!秌ong qiao dong na fei 》:“chu fen kuo xiong yi ,na de zi ren zhuan !”⑥chu fa ?!秊in shu ·shi huo zhi 》:“ren jian qiao wei jian duo ,jing shi gu yi yao (yāo)li ,zuo bao juan yi wei shi ,sui chu yi yan xing er bu neng jin ye ?!?yao :qiu qu 。) (er )chù chu suo ;de fang ?!秇an shu ·zhang jian chuan 》:“zhi shui cao chu ,jun de yi bu fa 。”wang :①dao ……qu ;qu 。yu “l(fā)ai ”、“fan ”xiang dui ?!秏eng zi ·liang hui wang xia 》:“jin yan nve ji min ,wang wang er zheng zhi ?!?yan :guo ming 。)《zhuang zi ·shan mu 》:“ji song wang er ying lai ,lai zhe wu jin ,wang zhe wu zhi ?!雹趛i wang ;guo qu ;cong qian ?!秙hi ji ·lao zi han fei lie chuan 》:“guan wang zhe de shi zhi bian ?!薄秎ie zi ·shui fu 》:“guan wang yi zhi lai 。”(lai :wei lai 。)③song qu (mou chong dong xi )。qin jia 《liu jun zeng fu shi san shou 》zhi san :“kui bi zeng wo hou ,can ci wang wu qing ?!雹躽i hou ;yi xia ?!秎v shi chun qiu ·cha wei 》:“zi jin yi wang ,lu ren bu shu ren yi ?!雹輘i ;si zhe ?!秡uo chuan · xi gong jiu nian 》:“song wang shi ju 。”(ju :huo zhao de ren 。)shi :①zhi wei ;zhi wu ;guan zhi ?!秡uo chuan ·zhuang gong shi si nian 》:“wu jie hu zhi shang da fu zhi shi ?!雹趜hi ye ?!秙hi ji ·fan li teng guan lie chuan 》:“wu yang hou fan kuai (kuài)zhe ,pei ren ye ,yi tu gou wei shi ?!?pei :jiang su pei xian 。)③shi qing ?!秎un yu ·zi lu 》:“yan bu shun ze shi bu cheng ?!雹躡ian gu ;yi wai shi gu 。《shi ji ·ci ke lie chuan 》:“qin you jing ke zhi shi 。”su shi 《xu zhou shang huang di shu 》:“jin chen yu mo shi zhi shi ,lv yi dao zei wei yan ……bu ran ,shi zhi er tu zhi ,ze yi wan yi ?!?tu :mou 。)⑤shi hang ;cong shi ;zuo ?!秎un yu ·yan yuan 》:“hui sui bu min ,qing shi si yu yi ?!雹辳hi feng ;fu shi ?!秡uo chuan ·yin gong yuan nian 》:“yu yu da shu ,ju qing shi zhi ”⑦cong shi qiu xue 。《shi ji ·lao zi han fei lie chuan 》:“[fei ]yu li si ju shi xun qing ,si zi yi wei bu ru fei ?!雹鄉(xiāng)iang ci 。yong yu qi wu huo yi fu ,xiang dang yu “jian ”。bai ju yi 《zhang chang shi chi liang ye xian yan zeng zhu gong 》:“guan xian san liang shi ?!?/div> mu :①ri la zhi shi ?!秅uo yu ·jin yu wu 》:“fan wen zi mu tui yu chao ?!?chao :chao ting 。)②jiang jin ;zhong mo 。qiu chi 《yu chen bai zhi shu 》:“mu chun san yue ,jiang na cao chang 。”③wan ;chi ?!秇ou han shu ·lian fan chuan 》:“l(fā)ian shu du ,lai he mu ?”(shu du :lian fan zhi zi 。)④yu zhi cui lao 。cao cao 《bu chu xia men hang ·gui sui shou 》:“l(fā)ie shi mu nian ,zhuang xin bu yi ?!?/div> yun :①tong “yun 2”。②shui 。《lun yu ·zi han 》:“l(fā)ao yue :‘zi yun :wu bu shi ,gu yi ?!?lao :ren ming 。shi :jian yong yu chao ting 。yi :duo cai yi 。)③you ?!秞un zi ·fa hang 》:“ji yun yi hu ?”④dai ci 。ru ci ?!秙hi ji ·ji zheng lie chuan 》:“ji 、zheng yi yun ,bei fu !”(ji 、zheng :zhi ji an 、zheng dang shi er ren 。)⑤zhu ci 。1. yong yu gou shou ?!秙hi jing ·zheng feng ·feng yu 》:“ji jian jun zi ,yun hu bu xi ?”2. yong yu gou zhong ?!秇ou han shu ·chen gui chuan 》:“sui mo (mò)qu ti ,mo suo yun bu ?!?mo :si 。bu :mi bu 。)⑥yu qi ci 。yong yu gou mo ,biao chen shu yu qi ?!秙hi ji ·bai yi lie chuan 》:“yu deng ji shan ,ji shang gai you hu you zhong yun ?!盵yun yun ]tong “yun yun ”。zhong duo mao ?!秡huang zi ·zai you 》:“mo wu yun yun ?!?/div> mo :[mo qi (qí)]fu xing 。xie :①xie zi ?!禼hu ci · jiu ge ·shao si ming 》:“qiu lan xi qing qing ,lu xie xi zi jing ?!雹趕hi ;shi ji 。liu yi qing 《shi shui xin yu ·shi jian 》:“l(fā)i shi zai shu ji jiu ,cheng ji lei xie 。”(li shi :ren ming 。)xiao tong 《wen shua xu 》:“zi yan han zhong xie 。”(yan han :zhi han chao 。)③shu xie 。yi zhang wei yi xie 。wang yan hong 《yu ye 》shi :“shu fan shu xie xiang ,chong dou zhu hua fei ?!眤he ge yi yi you xie zuo “xie ”。
|